سفینه قهرمانیه
کتاب سفینه قهرمانیه کتابی است به نثر مسجع آمیخته به نظم، از اثار دوره قاجار نوشته قهرمان خان قهری ملایری (م1372 ه ق). در این کتاب حادثه شگرف و بی نظیر قیام خونین امام حسین و حرکت آن امام از مدینه به طرف کوفه و وقایع روز عاشورای شصت و یک هجری به تفصیل و با کلامی حزین و استوار بیان شدهاست. نثر و شعر این کتاب نمونه ای از آثار خوب دوره بازگشت ادبی است. در کتاب سفینه قهرمانیه معمولاً هر مجلس با قصیده و تحمیدیه و مناجاتی آغاز میشود که متناسب با موضوع آن است و مولف در آن نهایت هنر خود را نشان داده و اثری به وجود آورده که آن را میتوان تالی تلو مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری شمرد. برای مثال:
سپهرازکینه جوئی باز طرح دیگر اندازد | دراینخاکی سراغوغای شور محشر اندازد | |
محیل آل سفیانرا بروی تخت بنشاند | سلیل آل احمد را بزیر خنجر اندازد | |
گلو چاک و دریده فرق از پیکان و از شمشیر | بدشت نینوااکبر بروی اصغر اندازد | |
عروسانرازخلخال سلاسل دست و پا بندد | زنان رادرحضور خلق معجر از سر اندازد | |
شهیدانرابخاک تیره از خاشاک تن پوشد | جوانانرا بخون اندر کنار مادر اندازد |
... بهترین وسیلهٔ که دست آویز سالکان مسلک تحقیق تواند شد، حمد خداوندیست که لشگرکش اراده اش علمداران سرو و صنوبر را در جیش گلستان بشقههای حریر اخضر مطرز ساخته و میرآ ب حکمش سقّایان ابربهاری را بدفع تشنگی اطفال چمن با مشک پر آب بکار انداخته، شهیدی را شهد محبتش چنان بوجد آورده که لب تشنه از فرات بگذرد، و دلیری را کمند شوقش چنان دست و پا بندد که دو دسته لباس شهادت به بر کند، بی انبازی که با همه بی نیازی برق آه محبّین را بگنجور قبول سپارد و پیک نالهٔ مشتاقین را در خلوت قرب بحضور آرد، مبارزان معارک ابتلایش کوه بلا را بکاهی نسنجند، و یکه تازان عرصهٔ امتحانش هزار تیغ برسر خورده و نرنجند، سلسلهٔ بندگیش سلاطین جهانرا موجب عزّت و افتخار و ربقهٔ اطاعتش پیمبرانرا باعث شرف و اعتبار پرتو انوار جلالش از غایت ظهور ناپیدا، و آثار قدرتش در همهٔ ذرات عا لم ظاهر و هویدا، واغفلتا اگر کسی بی یادش نشیند وواخجلتا اگر دلی جز مهرش گزیند، که این خسرانی عظیم در قفاست و آن را عذابی الیم در جزا و بعد صلوات زاکیات ودرود بلا نهایات بر آن صاحب آیات باهرات خلاصهٔ موجودات و اشرف کاینات و اهلبیت طاهرات اوباد، که پایهٔ بندگی را بمقامی نهادند که پایهٔ نشناسان معارج عبودّیت در کار ایشان بشک افتاده و از سلسلهٔ بشر خارج دانستند.
پیوند به بیرون
http://jflh.ut.ac.ir/?_action=articleInfo&article=11824 معرفی کتاب سفینه قهرمانیه، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ، مقاله 9، 54و55، شماره 3، پاییز 1383