کمان زنبورکی
کمان زنبورکی یا کمان پولادی یا کمان صلیبی یا زوبین (به انگلیسی: Crossbow) کمانی است که در حدود قرون وسطی در اروپا و سپس در عثمانی و ارتشهای اسلامی مورد استفاده قرار گرفت. همچنین نمونه پیشرفته و خشابدار این سلاح توسط چینیها تحت عنوان چو-کو-نو (連弩) بهکار میرفت.




طرز کارکرد این سلاح به طوری است که از پیر و جوان هرکسی میتواند با آن نبرد کند و آموزشهای طولانی نبرد با کمان را نیاز ندارد. همچنین به سبب کوکشدن مکانیکی کمان فرد کماندار میتواند قدرتی ورای قدرت کمان را دارا باشد. قدرت این کمان سبب اختراع تیرهایی با قدرت برای سوراخ کردن زرههای شوالیهها و پایان تسلط شوالیهها بر جنگها شد.
این سلاح تا اختراع تپانچه همچنان علاوه بر قدرتمندترین سلاح فردی سلاح سوءِ قصد نیز بودهاست. پس از فراگیرشدن سلاحهای آتشین این سلاح برای شکار و تیراندازی بهکار رفت. نمونه محدود مصرف نظامی آن را میتوان در جنگهای پس از کشف قاره آمریکا (به علت محدودیت باروت) و جنگ جهانی اول (به عنوان سلاح بیصدا و به صورت بسیار محدودتر) دید. امروزه کمانهای زنبورکی نوین، در شکار و تیراندازی مورد مصرف قرار میگیرند. بهویژه که چند کارخانه آمریکایی و روسی کمانهای زنبورکی را با کیفیتهای بسیار بالا تولید میکنند.این کمان بسیار خطرناک است و اگر مهارت کار با آن را ندارید لطفا استفاده نکنید.
انواع کمان زنبورکی ها
به طور کلی کمان زنبورکی ها همانند کمان ها به دو دسته دوخم (recurve crossbow) و ترکیبی (compound crossbow) طبقه بندی میشوند. امروزه اکثر کمان زنبورکی هایی که تولید میشوند از نوع ترکیبیی میباشند. دلیل مقبولیت کمان زنبورکی های ترکیبی قدرت بسیار بیشتر آنها در مقایسه با نمونه های دوخم میباشد. اخیرا گونه جدیدی از کمان زنبورکی ها تحت عنوان( reverse crossbow ) یه کمان زنبورکی های واژگون تولید شده که در مقایسه با کمان زنبورکی های ترکیبی معمولی قدرت بسیار بیشتری را دارا هستند.
به کمان زنبورکی های reverse اصطلاحا R.D.T نیز گفته میشود. این عبارت مخفف Reverse Draw Technology یا ترجمه فارسی: فناوری کشش معکوس گفته میشود.
علت نامگذاری این نوع جدید به reverse یا واژگون این است که برخلاف کمان زنبورکی های نوع قدیمی و معمولی که قوص کمان به سمت عقب کمان زنبورکی قرار داشت، در کمان زنبورکی های بازو واژگون قوص کمان کمان زنبورکی به سمت جلو میباشد.
برتری کمان زنبورکی های واژگون یا Reverse یا R.D.T
_ عدم وجود لگد یا ارتعاش و نیروی پسران هنگام شلیک:
به علت آرایش موازی و رو در روی کمها و بازو در این نوع کمان زنبورکی ها در هنگام شلیک قطعات متحرک ازجمله کم (قرقره ها) و بازو شتاب و نیروی دقیقا برابر با یکدیگر اما در جهت مخالف یکدیگر دارند که برایند نیرها صفر میشودد و همدیگر را خنثی میکنند. به همین دلیل کمان زنبورکی های واژگون هنگام شلیک برخلاف کمان زنبورکی های معمولی، فاقد لگد یا شوک شدید هنگام شلیک هستند. که همین امر باعث افزایش دقت این نوع از کراسبو ها میگردد.
_ قدرت و سرعت شلیک بسیار بیشتر در مقایسه با کمان زنبورکی های غیر واژگون:
در کمان زنبورکی های نوع معمولی که فاقد آرایش بازوهای واژگون (برعکس) هستند، طول کشش ( draw hight) از محل توقف زه کمان زنبورکی تا محل قرار گرفتن زه در پشت ماشه میباشد. که به دلیل قوس سرو به عقب کمان زنبورکی های معمولی طول قوس کمان از میزان طول کشش کمان زنبورکی میکاهد، به همین دلیل همواره در کمان زنبورکی های معمولی مقدار طول کشش در مقایسه با کل طول کمان زنبورکی پایین است و به همین دلیل بازده کمان زنبورکی و فضای شتابگیری تیر کمتر است.
اما ذر کمان زنبورکی های واژگون یا reverse به دلیل آنکه آرایش بازو ها برخلاف مدل های معمولی رو به جلو هست، هرچه قدر که بازو ها و کم ها بزرگتر باشند طول کشش نیز بیشتر میشود و ازتمام طول ریل کمان زنبورکی استفاده میشود و به دلیل امکان استفاده از کمهای بزرگتر نیروی مورد نیاز برای مسلح کردن کمان زنبورکی کمتر است پس با نیروی کمتر و بازده بالاتر که ناشی از طول کشش بیشتر است. کمان زنبورکی های با فناوری بازو های واژگون یا reverse همواره از کمان زنبورکی های معمولی قدرتمند تر و کارا تر هستند. به همین دلیل کمان زنبورکی های واژگون (reverse) تا 60% بازده بالاتری نسبت به کمان زنبورکی های ترکیبی معمولی دارند.