بعثه رهبری
بعثه رهبری، با نام کامل «بعثه مقام معظم رهبری» یا «حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت»[1][2] به حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت گفته میشود.[3] این حوزه نهادی است که پس از انقلاب اسلامی ایران، با فرمان رهبر (وقت) ایران، سید روحالله خمینی (در تاریخ ۲۹/۶/۱۳۵۸) شکل گرفتهاست و در اساسنامهٔ آن، مختصراً «بعثه»[4] نامیده شدهاست؛[5] و اهداف و وظایف اصلیِ این نهاد، مربوط به زمینهٔ مسائل حج و زیارت میباشد.[6]

تعریف بعثه
بعثه به «فتح باء» و کسر آن، از ماده «ب ـ ع ـ ث» گرفته شدهاست که به معنای «برانگیختن و فرستادن» میباشد. بعثه، به صورت کلی، به هیئت یا گروه فرهنگی، نظامی یا سیاسی اطلاق میگردد که به یک محل یا مأموریتی اعزام میشود.[7][8] همچنین، بعثه[9][10][11] دارای تقسیمبندیها و بخشهای مختلفی است، همانند «بعثه حج»،[12] بعثه عتبات،[13] و غیره؛ و برای نمونه: بعثه حج، شامل گروهها یا هیئتهای نمایندگی یا ستادهای مربوط به بخش سیاسی، اجرایی و فرهنگی کشورها و همچنین، افراد (شخصیتهای) مذهبی اعزامی به مراسم حج میباشد.[14]
نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت و سرپرست حجاج ایرانی

در بعثه رهبری،[15][16][17][18] حکم انتصاب «نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت» (و «سرپرست حجاج ایرانی») توسط سیدعلی خامنهای --رهبر جمهوری اسلامی ایران-- انجام میگردد و وی بعنوان بالاترین سِمت در این نهاد، متصدی اجرای همه مسائل مربوطه است.[19] نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت در حال حاضر بر عهده سید عبدالفتاح نواب است[20] که پیش از آن، سید علی قاضی عسکر متصدی این سِمت بود.[21] همچنین، بعثه جمهوری اسلامی ایران دارای ساختمانی در شهر مکه (در منطقه معابده) میباشد که مربوط به موقوفات «آل ابونمی» میباشد که از اشراف حسنی حاکم بر مکه در اواخر سده دهم هجری قمری بودهاست.[22]
سازمان حج و زیارتِ ایران به منظور اجرای ماموریتهای لازمه در حج (تمتع و عمره مفرده) در شهرهای مکه و مدینه دفترهایی را استقرار نمودهاست که تحت عنوان «بعثه جمهوری اسلامی ایران» فعال میباشند. علاوه بر این، سازمانِ حج و زیارت با هدف انجام مأموریتهای خود در حج تمتع و عمره مفرده، دفترهایی را در این دو شهر یعنی مکه و مدینه تأسیس نمودهاست که به عنوان «بعثه جمهوری اسلامی ایران» شناخته میشوند. مسائل مربوط به زمینهٔ حمل و نقل هوایی، حمل و نقل داخل و خارج از شهرها در طی سفر حج، محل سکونت، تدارکات و تأمین کردنِ تغذیه حجاج بصورت متمرکز از سوی بخش ستادی بعثه و امور فرهنگی-سیاسی حج در حوزه نمایندگی ولی فقیه در بعثه پیگیری و انجام میگردد.[23]
بعثه حجِ ایران، شامل «حوزه نمایندگی ولی فقیه در حج» و «عوامل ستادی-اجرایی سازمان حج» میشود؛ که با هدف سازماندهی و انجام سرپرستی مسائلِ مرتبط با حجاج در دو شهر مکه و مدینه استقرار پیدا مینمایند. بر مبنای توافق بین این نهاد (سازمان حج و زیارت) با وزارت حج دولت عربستان سعودی، بعثه قادر خواهد بود که در این دو شهر دارای مقر باشد، که شامل: یکی برای بعثه اداری و دیگری برای هیئت پزشکی است. بر اساس توافقت صورت گرفته بین دو کشور ایران و عربستان، برافراشتن پرچم کشور جمهوری اسلامی ایران صرفاً بر فراز این دو مقرِ مذکور امکانپذیر خواهد بود.[24]
ارکان
بعثه[25][26][27] نهادی غیردولتی و غیرانتفاعی میباشد، و دارای شخصیت حقوقی است. از جهت مالی، اداری و استخدامی هم مستقل میباشد و نظارت آن بر عهده رهبر جمهوری اسلامی ایران --سید علی خامنهای-- است. ارکان این نهاد شامل: «نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت»، «حسابرس» و «بازرس» میباشد. همچنین، مکان استقرار و مرکز اصلی بعثه رهبری، واقع در تهران (ساختمان حج و زیارت) میباشد.[28]
جستارهای وابسته
منابع
- قدس آنلاین بعثه رهبری. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- اساسنامه حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت «بعثه مقام معظم رهبری» صلح (مرجع حقوقی ایران)
- بعثه مقام معظم رهبری سرپوش خبری. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- پایگاه خبری اختبار؛ اساسنامه بعثه رهبری. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- اساسنامه بعثه رهبری ابلاغ شد خبرگزاری دانشجویان ایران. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- تغییر ساختار بعثه مقام معظم رهبری تابناک. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- تاج العروس، ج۳، ص۱۷۱، «بعث»
- تهذیب اللغه (بعثه)، ج۲، ص۲۰۱
- شبکه خبر بعثه رهبری. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- خبرگزاری بینالمللی قرآن بعثه رهبری. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- خبرگزاری تقریب بعثه. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- آشنایی با بعثه حج سایت روزنامه همشهری (همشهری آنلاین). دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- مأموریتها و عملکرد بعثه مقام معظم رهبری در عتبات عالیات حوزه
- آشنایی با امور اجرایی حج ایران، ص۳۷
- انتصابات جدید در بعثه مقام معظم رهبری دنیای اقتصاد. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت (hajj.ir). دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- تشریح وظایف شورای فرهنگی حج در بعثه مقام معظم رهبری خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا). دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- ساختار و شرح وظایف دفاتر نمایندگی بعثه مقام معظم رهبری تدوین شد حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- اساسنامه حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- نماینده جدید ولیفقیه در امور حج و زیارت را بیشتر بشناسیم خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی (آنا). دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- انتصاب سرپرست حجاج ایرانی پایگاه اطلاعرسانی دفتر مقام معظم رهبری. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- با کاروان صفا، ص۲۶۲
- بعثه-- هیئت اعزامی جمهوری اسلامی ایران و دیگر کشورهای اسلامی به حج پژوهشکده حج و زیارت
- با کاروان صفا، ص۷۷
- خبرگزاری صدا و سیما بعثه مقام معظم رهبری. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- خبرگزاری مهر بعثه مقام معظم رهبری. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- انتصاب جدید در بعثه مقام معظم رهبری حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹
- اساسنامه حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت پایگاه خبری اختبار. دریافتشده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹