محسن وزیریمقدم
محسن وزیری مقدم (زادهٔ ۱۳۰۳ - درگذشتهٔ ۱۶ شهریور ۱۳۹۷[1]) طراح، نقاش، مجسمهساز و استاد هنر معاصر ایرانی بود.او در روستای خشت چشم به جهان گشود و از نخستین دانشآموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بهشمار میرود. او در کشور تاجیکستان و در شهر کاندره و به دلیل بیماری فوت کرد. وزیری مقدم از شاخصترین نقاشان نوگرای ایران است که با رویکردی مدرنیستی و سبکی شخصی، آثاری بدیع و منحصر به فرد خلق کردهاست.[2] وی در سالهای ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۵ ریاست دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران را بر عهده داشت.[3] وزیری مقدم تنها نقاش ایرانی است که موزه هنرهای مدرن نیویورک (MOMA) اثرش را بدون واسطه خریداری کردهاست.[4]
محسن وزیریمقدم | |
---|---|
![]() | |
زادهٔ | ۵ خرداد ۱۳۰۳ تهران، ایران |
درگذشت | ۱۶ شهریور ۱۳۹۷(۹۷ سال) کاندره |
علت درگذشت | کهولت سن |
محل زندگی | تهران |
ملیت | ایرانی |
محل تحصیل | دانشگاه تهران و آکادمی هنرهای زیبای رم |
شناختهشده برای | طراحی، نقاشی |
وبگاه |
زندگینامه
وزیریمقدم در ۵ مرداد ماه سال ۱۳۰۳ در تهران متولد شد. نزد پدر خواندن و نوشتن را آموخت و تحصیلات ابتدایی را از ۵ سالگی آغاز کرد. او در سال ۱۳۲۲ در امتحان ورودی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران پذیرفته شد. از اولین استادان وی علیمحمد حیدریان و مادام امینفر بودند. وزیریمقدم در سال ۱۳۲۷ به عنوان اولین دانشآموختگان دانشکده هنرهای زیبا فارغالتحصیل شد.[5] در مردادماه سال ۱۳۳۴ راهی ایتالیا شد و تا ۱۳۴۲ در رم به فعالیت هنری پرداخت. سال ۱۳۳۷ دانشنامهٔ آکادمی هنرهای زیبای رم را دریافت داشت. پایاننامهٔ تحصیلی خود را دربارهٔ موندریان و تأثیر او در هنر قرن بیستم به رشتهٔ تحریر درآورد.[6][7]
وزیریمقدم به ساخت مجسمههای چوبیِ مَفصلی و متحرک مشهور است و اولین بار آثاری ساخت که مخاطب میتوانست در اثر هنری دخالت داشته باشد.[8]
زندگینامه او به همراه مرور و تحلیلی بر مجموعهای از آثارش در کتاب: پیشگامان هنر نوگرای ایران: محسن وزیری مقدم، به کوشش رویین پاکباز و یعقوب امدادیان با همکاری توکا ملکی توسط موزه هنرهای معاصر تهران و مؤسسه توسعه هنرهای تجسمی منتشر شدهاست.
جمعه شانزدهم شهریورماه ۱۳۹۷، در پی یک دوره بیماری طولانی و به دلیل کهولت سن در ۹۴ سالگی، در خانهاش در رم درگذشت.[9]
آموزش
او از سال ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۵ در دانشکدهٔ هنرهای تزئینی (دانشگاه هنر) و دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران به آموزش هنر اشتغال داشت.[7] وزیریمقدم را به سبب از میان بردن شیوههای آموزشی کهنه در هنرآموزی و حذف شیوهٔ کمالالملکی در دانشکده هنرهای زیبا نیز از پیشگامان هنر مدرن ایران مینامند.[8] وی به آموزش دروسی همچون طراحی، نقاشی و چاپ دستی پرداخت و نخستین بار در سال ۱۳۵۰ کلاس پایه و اصول طراحی را در دانشکده هنرهای زیبا بر عهده داشت.[10] از مشهورترین شاگردان وزیریمقدم میتوان به اصغر محمدی، غلامحسین نامی و محمدابراهیم جعفری اشاره کرد.
کتب تألیفی او در زمینه طراحی، از جمله کتاب شیوهٔ طراحی (چاپ اول: ۱۳۶۰)، سالها در زمره کتب درسی و پایهٔ طراحی در ایران بودهاست.
تعدادی از نمایشگاهها
- نخستین نمایشگاه انفرادی؛ مجموعهای از نقاشیهای نوگرایانه وزیری مقدم، انجمن ایران و آمریکا، ۱۳۳۱.
- بیست و نهمین بیینال جهانی ونیز؛ با اثری به نام «شهر ایرانی» شرکت کرد، ۱۳۳۷.[11]
- نمایشگاه جمعی در برزیل (همزمان با جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل)، ژوئن ۲۰۱۴.[8]
- نمایشگاه شهود رنگ؛ تهران، گالری خاک، ۱۳۹۳.[12]
کتابشناسی
- شیوهٔ طراحی. جلد اول، تهران: سروش.
- طراحی. [کتابهای درسی] سال اول و دوم هنرستان نظام قدیم. تهران: وزارت آموزش و پرورش.
- راهنمای نقاشی.
- طراحی (۲). [کتابهای درسی] نظام جدید آموزش متوسطه. تهران: وزارت آموزش و پرورش.
- اندیشه و کار پُل کلی. ورنر هافتمان. (مترجم: محسن وزیریمقدم). تهران: سروش.
- شیوهٔ طراحی ۲. جلد دوم، تهران: سروش.
- چهارده گفتار دربارهٔ نقاشی، گرافیک و مجسمهسازی. تهران: نشر شهر.
- یادماندهها. تهران: مشق هنر.
پانویس
- «محسن وزیری مقدم درگذشت». ایسنا. ۱۶ شهریور ۱۳۹۷. دریافتشده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۸.
- «محسن وزیری مقدم (1303)». هنر مدرن و معاصر ایران. بایگانیشده از اصلی در ۲ مارس ۲۰۱۶. دریافتشده در ۲۰ فوریه ۲۰۱۶.
- کیانوش فرید (۱۶ آبان ۱۳۹۳). «دیروز و امروز؛ نگاهی به نمایشگاه آثار محسن وزیری مقدم». بیبیسی فارسی.
- میثم علیمددی. «آوای موسیقی و نقاشی آنجهانی /». روزنامه شرق. دریافتشده در ۲۰ فوریه ۲۰۱۶.
- «نمایشگاه آثار محسن وزیری مقدم در موزه هنرهای معاصر تهران». مجله بخارا، شماره ۳۶. خرداد ۱۳۸۳. پارامتر
|پیوند=
ناموجود یا خالی (کمک) - «زندگینامه: محسن وزیری مقدم (۱۳۰۳-)». همشهری آنلاین. ۱۳۸۹. دریافتشده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۶.
- وزیریمقدم، محسن (۱۳۸۱). شیوهٔ طراحی ۲. تهران: سروش. ص. ۴۰۸. شابک ۹۶۴-۴۳۵-۱۹۱-۶. از پارامتر ناشناخته
|نوبت چاپ=
صرفنظر شد (کمک) - روزنامه اطلاعات بینالمللی چاپ لندن شماره ۴۶۴۲ / ۱ ژوئیه ۲۰۱۴ (۱۰ تیر ۱۳۹۳)، ص ۵.
- https://www.radiofarda.com/a/on-Mohsen-Vaziri-Moqaddam/29477620.html. دریافتشده در ۹ سپتامبر ۲۰۱۸. پارامتر
|عنوان= یا |title=
ناموجود یا خالی (کمک) - وزیریمقدم، محسن (۱۳۸۱). شیوهٔ طراحی ۲. تهران: سروش. ص. ۴۰۵. شابک ۹۶۴-۴۳۵-۱۹۱-۶. از پارامتر ناشناخته
|نوبت چاپ=
صرفنظر شد (کمک) - «Kargah.com | Iranian Artists'Site; Persian Section». بایگانیشده از اصلی در ۹ فوریه ۲۰۱۱. دریافتشده در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۱.
- «سنخیت نداشتن آثار تازه وزیری مقدم با کمسویی چشمانش/ «شهود رنگ» دیدنی است». مهر. ۴ آذر ۱۳۹۳.
منابع
- «نمایهٔ کتابها، گفتگوها و مقالات». وبسایت سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. دریافتشده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۶.
- «بازدید هنرمند پیشکسوت از اثر قدیمیاش در کاخ نیاوران». خبرگزاری مهر. ۱۳۹۴. دریافتشده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۶.
پیوند به بیرون
![]() |
مجموعهای از گفتاوردهای مربوط به محسن وزیریمقدم در ویکیگفتاورد موجود است. |
- وبگاه رسمی محسن وزیریمقدم
- مستند محسن وزیریمقدم - هراس و پرواز ساخته حامد یوسفی