نامه باستان (کتاب)
نامهٔ باستان با عنوان فرعی ویرایش و گزارش شاهنامهٔ فردوسی کتابی از جلالالدین کزازی و در شرح و گزارش شاهنامهٔ فردوسی است.[1][2][3] این کتاب برای دانشجویان رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی در دورهٔ دکتری و کارشناسی ارشد بهعنوان منبع اصلی درس مربوط به شاهنامه و در دورهٔ کارشناسی بهعنوان منبع فرعی در درسهای «متون نظم (۲): رستم و سهراب و رستم و اسفندیار» تألیف شدهاست.[4]
![]() | |
نویسنده(ها) | میرجلالالدینِ کزّازی |
---|---|
کشور | ایران |
زبان | فارسی |
موضوع(ها) | ویرایش و شرح شاهنامهٔ فردوسی |
گونه(های) ادبی | تألیف و پژوهش ادبی |
ناشر | انتشارات سمت |
تاریخ نشر | ۱۳۸۷–۱۳۷۹ |
گونه رسانه | کتاب (دورهٔ ۹ جلدی) |
در شرح و تفسیر ابیات و تحلیل داستانهای شاهنامه، از علوم و دیدگاههای گوناگونی همچون واژهشناسی، ریشهشناسی، اسطورهشناسی، نمادشناسی، سبکشناسی و زیباییشناسی بررسی شدهاست.[1]
جلد اول: از آغاز تا پادشاهی منوچهر
در این جلد، از آغاز شاهنامه تا پادشاهی منوچهر ویرایش و شرح شدهاست.[5]
- فهرست
- یادداشت آغازین
- دیباچه
- آغاز سخن
- کیومرث
- هوشنگ
- تهمورث
- جمشید
- ضحّاک
- فریدون
- منوچهر
- بخشهای برافزوده
- گزارش بیتها
- فرهنگ واژگان
- واژهنمای ریشهشناختی
- کتابنما
- فهرست اختصارات
جلد دوم: از آغاز پادشاهی نوذر تا پایان رستم و سهراب
در این جلد، از آغاز پادشاهی نوذر تا پایان داستان رستم و سهراب ویرایش و شرح شدهاست.[6]
- فهرست
- یادداشت آغازین
- دیباچه
- نوذر
- تهماسپ
- کیقباد
- کیکاووس
- داستان سهراب
- بخشهای برافزوده
- گزارش بیتها
- فرهنگ واژگان
- واژهنمای ریشهشناختی
- کتابنما
جلد سوم: داستان سیاوش
در این جلد، داستان سیاوش ویرایش و شرح شدهاست.[7]
- فهرست
- یادداشت آغازین
- دیباچه
- داستان سیاوش
- بخشهای برافزوده
- گزارش بیتها
- فرهنگ واژگان
- واژهنمای ریشهشناختی
- کتابنما
جلد چهارم: از داستان فرود سیاوش تا داستان اکوان دیو
در این جلد، از داستان فرود سیاوش تا داستان اًکوان دیو ویرایش و شرح شدهاست.[8]
- فهرست
- یادداشت آغازین
- دیباچه
- کیخسرو
- داستان فرود سیاوش
- اندر رزم کاموس کشانی
- داستان اکوان دیو
- بخشهای برافزوده
- گزارش بیتها
- فرهنگ واژگان
- واژهنمای ریشهشناختی
- کتابنما
- فهرست اختصارات
جلد پنجم: از داستان بیژن و منیژه تا آغاز پادشاهی لهراسب
در این جلد، از داستان بیژن و منیژه تا آغاز پادشاهی لهراسب ویرایش و شرح شدهاست.[9]
- فهرست
- یادداشت آغازین
- داستان بیژن و منیژه
- داستان دوازده رخ
- جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب
- بخشهای برافزوده
- گزارش بیتها
- فرهنگ واژگان
- واژهنمای ریشهشناختی
- کتابنما
جلد ششم: از پادشاهی لهراسپ تا پادشاهی دارای داراب
در این جلد، از داستان پادشاهی لهراسپ تا پادشاهی دارای داراب ویرایش و شرح شدهاست.[10]
- فهرست
- دیباچه
- پادشاهی لهراسپ
- پادشاهی گشتاسپ
- داستان هفت خوان اسفندیار
- داستان رستم و اسفندیار
- داستان رستم و شغاد
- پادشاهی بهمن اسفندیار پادشاهی همای چهرزاد
- پادشاهی داراب
- پادشاهی دارای داراب
- بخشهای برافزوده
- گزارش بیتها
- فرهنگ واژگان
- واژهنمای ریشهشناختی
- کتابنما
جلد هفتم: از پادشاهی اسکندر تا پادشاهی بهرام گور
در این جلد، از پادشاهی اسکندر تا پادشاهی بهرام گور ویرایش و شرح شدهاست.[11]
- فهرست
- دیباچه
- پادشاهی اسکندر
- پادشاهی اشکانیان
- پادشاهی ساسانیان
- پادشاهی شاپور اردشیر
- پادشاهی اورمزد شاپور
- پادشاهی بهرام اورمزد
- پادشاهی بهرامِ بهرام
- پادشاهی نرسی بهرام پادشاهی اورمزد نرسی
- پادشاهی شاپور ذوالأکتاف
- پادشاهی اردشیر نکوکار
- پادشاهی شاپورِ شاپور
- پادشاهی بهرام شاپور
- پادشاهی یزدگرد بزهگر
- پادشاهی بهرام گور
- بخشهای برافزوده
- گزارش بیتها
- فرهنگ واژگان
- واژهنمای ریشهشناختی
- کتابنما
جلد هشتم: از پادشاهی یزدگرد تا پادشاهی هرمزد
در این جلد، از پادشاهی یزدگرد تا پادشاهی هرمزد ویرایش و شرح شدهاست.[12]
- فهرست
- بزم یا رزم: کدام یک؟
- پادشاهی یزدگرد پسر بهرام گور
- پادشاهی قباد پیروز
- پادشاهی هرمزد
- بیتهای برافزوده
- گزارش بیتها
- فرهنگ واژگان
- واژهنمای ریشهشناختی
- کتابنما
جلد نهم: از پادشاهی خسرو پرویز تا پادشاهی یزدگرد
در این جلد، از پادشاهی خسرو پرویز تا پادشاهی یزد گرد ویرایش و شرح شدهاست.[13]
- فهرست
- پیشگفتار
- دیباچه
- پادشاهی خسروپرویز
- بهرام چوبینه
- پادشاهی قباد پرویز
- پادشاهی اردشیر شیروی
- پادشاهی فرایین گراز
- پادشاهی پوراندخت
- پادشاهی آزرمدخت
- پادشاهی فرخزاد
- پادشاهی یزدگرد
- بخشهای برافزوده
- گزارش بیتها
- فرهنگ واژگان
- واژهنمای ریشهشناختی
- کتابنما
جلد دهم
جلد دهم این مجموعه که نمایهای برای گزارش بیتهای ۹ جلد پیشین است.[14]
وضعیت انتشار
این مجموعه توسط انتشارات سمت چاپ و منتشر شدهاست.[5][15]
پانویس
- سایت انتشارات سمت جلد اوّل نامهٔ باستان
- سایت خانهٔ کتاب نامهٔ باستان بایگانیشده در ۹ مارس ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine
- سایت سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی نامهٔ باستان
- وبگاه خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نامهٔ باستان راهگشایی برای فهم دشواریهای شاهنامه
- سایت انتشارات سمت جلد دوم نامهٔ باستان
- سایت انتشارات سمت جلد سوم نامهٔ باستان
- سایت انتشارات سمت جلد چهارم نامهٔ باستان
- سایت انتشارات سمت جلد پنجم نامهٔ باستان
- سایت انتشارات سمت جلد ششم نامهٔ باستان
- سایت انتشارات سمت جلد هفتم نامهٔ باستان
- سایت انتشارات سمت جلد هشتم نامهٔ باستان
- سایت انتشارات سمت جلد نهم نامهٔ باستان
- وبسایت سمت نامهٔ باستان: نمایهٔ گزارش بیتها (جلد دهم)
- وبسایت شخصی میرجلالالدین کزازی بخش تألیفات بایگانیشده در ۱۸ اوت ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine
منابع
- نامه باستان، ویرایش و گزارش شاهنامه فردوسی، تألیف جلالالدین کزازی، انتشارات سمت|سایت خانهٔ کتاب بایگانیشده در ۹ مارس ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine
- نامه باستان، ویرایش و گزارش شاهنامه فردوسی|سایت انتشارات سمت
- «نامه باستان» راهگشایی برای فهم دشواریهای شاهنامه|خبرگزاری کتاب ایران
- دهمین «نامه باستان» کزازی به کلمهٔ پایانی خود رسید|خبرگزاری فارس
- «نامۀ باستان» کزازی|وبسایت شخصی میرجلالالدین کزازی
پیوند به بیرون
- نامه باستان در بوته نقد (نقد چند بیت از نامه باستان)|پایگاه مجلات تخصصی نور
- از این نامور «نامه باستان»|پایگاه مجلات تخصصی نور
- نکاتی درباره «نامه باستان»|پایگاه مجلات تخصصی نور
- نامه باستان، تأملی در شاهنامه فردوسی|پایگاه مجلات تخصصی نور
- شاهنامهپژوهان برتر ایران تقدیر شدند| پرتال فرهنگی رواق
- کشف رازهای پنهان|سایت روزنامهٔ جام جم